فصل نامه کارسالم سال سوم- شماره نهم و دهم   پاییز و زمستان 1388   مقالات ارائه شده در نخستین همایش تغذیه و غذای سالم در محیط کار
یاداشت مدیر مسئول دریافت فایل از اواخر دهه 60 با شکل گیری خانه های بهداشت کار وپس از آن تشکیل واحدهای بهداشت حرفه ای در سازمان ها وصنایع توجه برنامه ریزان به ایجاد حداقل های لازم برای حفظ سلامت کارکنان معطوف شد، اما از همان زمان با شروع این اقدامات در حوزه سلامت وایمنی محیط کار رویکردها غالبا تحت نفوذ رویکرد زیست پزشکی قرار داشت که تصور می شود مشتریان (کارکنان وسازمان) باید تابع اوامر متخصصان باشند. واین مدل تک صدایی پزشکی، هم اکنون اغلب به صورت مداخلات پزشک یا کارشناس برای کارکنان انجام می شود. در روش های سنتي ایمنی وسلامت شغلي، بیشتر به شرايط پر خطر موجود وبیماری های ناشی از عوامل زیان آور محیط کار توجه می شودکه به شرايط پرخطر در يک موقعيت شغلي خاص معطوف است. اخیرین نیز برخی سازمان ها که از توانایی مالی وعلمی بیشتری برخوردار هستند در برنامه های سلامت خود توجه به سلامت عمومي کارکنان برای کاهش غیبت و کاهش هزینه هاي درماني را مورد توجه قرار داده اند. اما هنوز اکثر برنامه های ایمنی وبهداشت حرفه ای بر تغيير شيوه های کاری افراد تمرکز دارند البته بدون در نظر گرفتن شرايطي که چنين رفتارهايي را شکل مي‌دهند. ما اعتقاد داریم برای ارتقاء سلامت وایمنی در محیط کار، مداخلات فردی( که هر فرد را به تنهايي هدف قرار مي‌دهد)، مؤثر نيستند چون تاثیری بر فشارهاي اجتماعی ندارند بنابراین افراد براي هميشه در معرض خطر قرار دارند.  واقیت این است که سلامت وایمنی در سازمان ها بایستی متکی بر عزم وعملکرد خود کارکنان استوار باشد، که ما به آن توانمندی ومشارکت کارکنان می گوییم؛ چون عملا سلامت وایمنی محیط کار در ورای مرزهای سنتی موجود بخش سلامت و درخلال امور کاری وزندگی روز مره کارکنان توسعه پیدا می کند. برنامه های ارتقاء سلامت با برقراری ارتباط استراتژیک برای سلامت وایمنی، از طریق توانمندسازی مردم در تغییر رفتارشان وتسهیل تغییرات اجتماعی، تاکنون منشائ خدمات بسیاری در ارتقای سلامت وایمنی مردم وجوامع درکشور خودمان و اقصی نقاط دنیا بوده واثرات انکار ناپذیری در حوزه سلامت جوامع برجای گذاشته است؛ لذا با اجرای برنامه های ارتقاء سلامت وایمنی در محیط کار، احتمال موفقیت برنامه های ایمنی وبهداشت شغلی افزایش می یابد، زیرا برخورداری از استراتژی های مناسب هرجامعه برای سلامت وایمنی محیط کار موجب افزایش اثر بخشی آن خواهد شد. این برنامه ها با تکیه برشواهد موجود براساس ساختارها ونیازهای سازمان های ایرانی از یک سو وایجاد فضای لازم برای برقراری ارتباط استراتژیک سازمان وکارکنان موجب هدایت برنامه در راستای تحقق اهداف مورد نظر می شوند وعلاوه بر این در همراهی وهماهنگی ذینفعان وهمبستگی اجزای مختلف یک برنامه بهداشتی وایمنی نیز موثر اند. در سه سال گذشته ما نیز به این مسئله توجه کرده ایم وبا الگوبرداری از مدل های آموزش وارتقاء سلامت وطراحی یک مدل بومی ومنعطف برای سازمان های ایرانی حرکتی نوین را در این حوزه آغاز کرده ایم، وهم اکنون در "شبکه کارسالم" تاکید داریم؛ اتخاذ همزمان سیاست های حامی سلامت وایمنی وبرقراری ارتباط استراتژیک برای تغییر رفتارهای فردی،گروهی وسازمانی اغلب موثر بوده وموجب تقویت هنجارهای بهداشتی وایمنی درمحیط کار وجامعه می شوند که در دراز مدت نیز تقویت سیاست ها وبرنامه های موثر بهداشتی وایمنی را در پی خواهد داشت. لذا رویکردهای ارتقائ سلامت، نقش مهمی در ایجاد یک محیط قادر کننده ونیز حمایت کننده از رفتارهای جدید فردی وسازمانی را دارند. جلب حمایت همه جانبه نیز عنصری کلیدی در فرایندهای "کارسالم" است که به پایداری برنامه های مورد نظر کمک می کند. مدیر مسئول
نقش وزارت بهداشت در اصلاح و ارتقاء کيفيت غذا و تغذيه در محيط هاي کار     نويسنده: دکترپريسا ترابي. رئيس اداره بهبود تغذيه جامعه- معاونت سلامت- وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکي  دریافت فایل   چكيده: اداره بهبود تغذيه جامعه با همكاري اداره بهداشت مواد غذايي مركز سلامت محيط و كار درمعاونت سلامت وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکي طي سال 1387 با هدف حفظ و ارتقاء سلامت کارکنان واحدهاي دولتي از طريق بهبود کيفيت غذا و تغذيه و کنترل بهداشت غذا و محيط تغذيه آنان، اقدام به تدوين دستورالعمل كنترل سلامت غذا و تعادل تركيب غذايي در واحدهاي غذا خوري دستگاههاي اجرايي مشمول ماده 160 قانون برنامه چهارم توسعه نمود.در اين دستورالعمل معاونتهاي بهداشتي دانشگاههاي علوم پزشكي سراسر كشور و واحدهاي تابعه موظف شدند حداقل يك بازديد در هرفصل سال از مراكز طبخ، تهيه، توزيع و انبار مواد غذايي دستگاههاي موضوع اين دستورالعمل داشته و ضمن آموزش مفاد آن دستورالعمل در صورت مشاهده هرگونه تخلف برابر مقررات قانون مواد خوردني آشاميدني و قانون تعزيرات حكومتي امور بهداشتي درماني اقدام نمايند. علاوه بر تاكيد بر لزوم رعايت مقررات بهداشتي در تهيه و طبخ مواد غذايي و بهداشت فردي و عمومي محل كار در اين دستورالعمل با توجه به ضرورت تامين سلامت تغذيه اي مواد غذايي ارائه شده در رستورانهاي مورد نظربه تعدادي از الزامات تغذيه اي جهت ارتقاء کيفيت تغذيه کارکنان دولت به کار گرفته شده است که مهمترين موضوعات اشاره شده عبارتند از کاهش مصرف و بهبود روش استفاده از روغنها، تاکيد براستفاده از لبنيات، ممنوعيت مصرف نوشابه هاي گازدار کولا، نوع و کيفيت نمک مصرفي، استفاده از ميوه و سبزي در کنار غذا و بهبود کيفيت ميان وعده ها.اين دستورالعمل طي سال گذشته به امضاء مقام محترم وزارت براي كليه وزراي محترم كشور و معاونتها و سازمانهاي تحت پوشش وزارت بهداشت ابلاغ گرديد.
بررسي تأثير آموزش و فرهنگ سازی در اصلاح الگوي تغذيه كاركنان رسمی مراکز نظامی استان تهران در سال 1387 دكتر حميدرضا توكلي1 ، دكتر هرمز سنائي نسب  2 1 دانشیار گروه تغذيه دانشكده بهداشت و مركز تحقيقات بهداشت نظامي ، دانشگاه علوم پزشكي بقيه الله (عج) 2 استادیار گروه آموزش بهداشت دانشكده بهداشت ، دانشگاه علوم پزشكي بقيه الله (عج)  دریافت فایل خلاصه: مقدمه: در دهه­ اخير روند عوامل ناتواني و مرگ زودرس از بيماريهاي عفوني و واگيردار به بيماريهاي مزمن و تحليل­رونده تغيير يافته است. در اين ميان ارتباط بين الگوی تغذیه نادرست و بيماريهاي مزمن از جمله بيماريهاي قلبي و عروقي، سرطان و ديابت شناخته شده است. اين مطالعه با هدف تعيين تأثیر آموزش بر اصلاح الگوی تغذیه كاركنان رسمي سپاه تهران انجام گرفته است. مواد و روشها: اين مطالعه نیمه تجربی  بر روي 422 نفر از کارکنان رسمی پنج مرکز نظامی استان تهران كه به طور تصادفي انتخاب شده بودند، انجام شد. پس از تهیه پرسشنامه و تعیین روایی و پایایی آن ، سطح آگاهی، نگرش و عملکرد کارکنان نسبت به الگوی تغذيه ارزیابی و سپس بر اساس اطلاعات به دست آمده، برنامه آموزشی تهیه و با توزیع آن در بین کارکنان اجرا گردید و سه ماه بعد از اجرای برنامه، آزمون ثانویه (post test) انجام شد. داده­ها با استفاده از نرم­افزار SPSS14 و آزمون آماري مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت . نتايج:پس از مداخله ي آموزشي، ميانگين امتيازات آگاهي، نگرش و عملكرد كاركنان در مورد الگوي صحيح تغذیه به طور معني داري (001/0p<).افزايش پيدا كرد. بطوریکه ميانگين و انحراف معيار سطح آگاهي، نگرش و عملكرد تغذیه ای كاركنان در قبل از مداخله به ترتيب (09 /17 ) 99/62، (32 /6 ) 04/44، و (48 /11 ) 36/38 بود كه بعد از مداخله به ترتيب به (53 /18 ) 47/73، (33 /14 ) 04/58، و (65 /25 ) 57/55 افزایش یافت . بحث و نتيجه‌گيري: نتايج اين مطالعه و ساير مطالعات انجام شده نشان مي دهد اجرای برنامه های آموزشی  مي تواند بر اصلاح الگوي تغذيه تاثير مثبت داشته باشد . نتايج این تحقيق می تواند مي شود براي اصلاح الگوي تغذيه كاركنان سایر سازمان ها  مورد استفاده قرار گيرد.
مقایسه دو روش طبخ و عمل آوری غذا ( سنتی و نوین ) از دیدگاه باکتریولوژیکی ، شیمیایی ، و ارگانولپتیکی و ارتباط آن با سلامت کارکنان   دكتر حميدرضا توكلي*1 ، دکتر داود فرج زاده2 ،  دکتر حسن رفعتی   3 ، مهندس حسین رستمی 4 1و 2 و 4 – گروه تغذيه مركز تحقيقات بهداشتی پژوهشکده سبک زندگی دانشگاه علوم پزشكي بقيه الله (عج) 3- گروه آمار و اپیدمیولوژی دانشكده بهداشت دانشگاه علوم پزشكي بقيه الله (عج)    دریافت فایل چکیده مقدمه:امروزه ارزیابی کیفیت غذاها از نظر میکروبی ، شیمیایی و ارگانولپتیکی از اهمیت زیادی برخوردار است . غذاهای طبخ شده با استفاده از تجهیزات معمولیو نوین می توانند در  حفظ و ارتقاء سلامت انسان  نقش داشته باشند . هدف از انجام این مطالعه مقایسه دو روش طبخ و عمل آوری غذا ( سنتی و نوین ) و ارتباط آن با سلامت کارکنان بوده است .   مواد و روش ها: در این مطالعه تجربی 120 نمونه غذای طبخ شده با دو روش فوق بطور تصادفی انتخاب و با روشهای استاندارد مورد ارزیابی باکتریولوژیکی ، شیمیایی و ارگانولپتیکی قرار گرفت و نتایج   با استفاده از نرم افزار SPSSو  آزمون های آماری Mann-Whitney و Wilcoxon       مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتايج: میانگین تعدادباکتری در غذاهای طبخ شده با تجهیزات معمولی و نوين به ترتیب (101×09/4±)102×51/3و(101×28/1±)102×07/1 تعیین گردید.میانگین مقدار چربی در غذاهای سنتی و نوين به ترتیب 80/25و 82/15 و میانگین اندیس پراکسید به ترتیب 19/10 و 27/5 تعیین گردید .همچنین مقدار ویتامین های B1 وB2  و ویژگی های ارگانولپتیک غذاهای طبخ شده با دو روش فوق اندازه گیری گردید (p<0.05(. بحث و نتيجه‌گيري: یافته ها نشان داد کیفیت بهداشتی و ارزش تغذیه ای غذاهای طبخ شده با تجهیزات نوين بالاتر بوده و  جایگزین نمودن تجهیزات نوین به جای تجهیزات سنتی نقش زیادی در سلامت نیروهای نظامی خواهد داشت .
بررسی ارتباط بین شاخص توده بدنی(BMI) با میزان خواب آلودگی درکارگران نوبت کاردریک صنعت متالورژی محسن کارچانی * حسین کاکوئی ** کریم فرد زارعی***جبرئیل نسل سراجی****خسرو صادق نیت حقیقی***** * عضو هئیت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایلام،گروه بهداشت حرفه ای ** دانشیارگروه بهداشت حرفه ای دانشگاه علوم پزشکی تهران *** عضو هئیت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایلام،گروه بهداشت حرفه ای ****استادگروه بهداشت حرفه ای دانشگاه علوم پزشکی تهران ***** استادیارگروه طب کار دانشگاه علوم پزشکی تهران  دریافت فایل چکیده زمینه وهدف:امروزه عملکرد 24ساعته یک جز اجتناب ناپذیر در صنایع متعددی می باشد.کار شبانه یک وضعیت ضروری برای شاغلین بخش مهمی از نیروی کاری است . کار شیفتی به کار در خارج از ساعت های معمول روز(تقریبا 7:00 صبح تا 6:00 عصر)است. روش بررسی:این مطالعه از نوع مقطعی می باشد.جامعه تحت مطالعه یکی از صنایع متالورژی می باشد.حجم نمونه90 نفر تعیین گردید. جهت جمع آوری داده ها ازاطلاعات داخل پرونده کارگران و پرسشنامه sss(Stanford sleepiness scale) استفاده گردید. . تجزیه وتحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار spss11.5 انجام گرفت. یافته ها:این مطالعه نشان داد که بین میزان خواب آلودگی باافزایش شاخص توده بدنیBMI (وزن/٢(قد))با اطمینان 95% ارتباط مثبت وجود دارد.( p<./05,r = ./24).همچنین نشان میدهدبین میزان خواب آلودگی باافزایش سن بااطمینان 95% ارتباط مثبت وجود دارد.(589 p<./05, r =. /).بین میزان خواب آلودگی با سال های اشتغال به کار شیفتی با اطمینان 95% ارتباط مثبت وجود دارد.(p<./05 , r = ./24). نتیجه گیری:با توجه به نتایج این تحقیق بین خواب آلودگی و متغیرهای BMI و سن و سال های اشتغال به کار شیفتی ارتباط آماري معني داري وجود داشت. نتایج بدست آمده مانندنتایج سایرمحققان دراین زمینه تاثیرسن وتجربه را در خواب آلودگی وکاهش تطابق با نوبت کاری نشان می دهد.
بررسي ميزان دريافت انرژي و مواد مغذي پرسنل شركت نفت بندرعباس از برنامه غذايي موجود و مقايسه آن با RDA *نويسنده مسئول - مجيد رئيسي (كارشناس تغذيه واحد خدمات عمومي و اجتماعي) شركت پالايش نفت بندر عباس  ساير نويسندگان عليرضا باقرائت (مسئول بهداشت صنعتي ادارهHSE) شركت پالايش نفت بندر عباس                زينب سليماني (كارشناس بهداشت محيط رستورانهاي شهرك مرواريد ) شركت پالايش نفت بندر عباس   دریافت فایل چكيده: باتوجه به روند رو به افزايش مرگ و مير ناشي از بيماريهاي قلبي عروقي، عوامل مختلفي در اين روند افزايشي تاثير بسزايي دارند. يكي از عوامل مهم و عمده آن، نقش تغذيه در اينمقوله مي باشد بهمين سبب مطالعه اي در زمينه نقش تغذيه در پيشگيري از اين بيماريها بر روي ميزان مصرف انرژي و مواد مغذي پرسنل شركت پالايش نفت بندرعباس انجام گرديد. در اين بررسي تعداد 485 نفر كه 208 نفر از پرسنل رسمي مرد و 225 نفر از پرسنل پيمانكاري مرد و 52 نفر از كاركنان زن بودند به صورت داوطلبانه مورد مطالعه قرار گرفتند. BMI افراد باتوجه به قد و وزن آنها و همچنين ميزان مصرف انرژي و مواد مغذي آنها از طريق آناليز غذاهاي موجود در برنامه غذايي با استفاده از جدول تركيبات موادغذايي خام و نوع فعاليت آنها از طريق مشاهده و مقايسه آن با فعاليتهاي مشخص شده در منابع معتبر تغذيه اي اندازه گيري شد ومشخص گرديد كه كاركنان مرد «رسمي» نسبت به كاركنان مرد «پيمانكار« BMI بالاتر از نرمال آنها بيشتر است (4/52 درصد در برابر 2/35 درصد ) و خانمها نسبت به آقايان BMIبالاتر از نرمال آنها كمتر است( 69/32درصد ) همچنين آقايان 6/40 درصد انرژي مازاد دريافت كرده اند در حالي كه خانمها دريافت انرژي مازاد آنها 8/45درصد بوده است . درمورد انواع ويتامين ها و املاح معدني نيز تمام افراد به ميزان قابل توجهي مازاد بر نياز دريافت كرده اند. با توجه به پژوهش انجام شده . نتايج بدست آمده، ميزان بالاي دريافت انرژي كه به عنوان عامل خطر در بروز بيماريهاي قلبي عروقي كه هشدار دهنده نيز باشد و همچنين دريافت مازاد بر نياز ويتامينها و موادمعدني كه هر كدام عوارض خاص خودش را براي فرد ايجادمي كند. اصلاح آناليز غذاهاي موجود و تنظيم آنها براساس نياز پرسنل به منظور پيشگيري از بيماريهاي قلبي و عروقي و عوارض ناشي از دريافت زياد مواد مغذي امري لازم و ضروري مي باشد.
بررسي روغن ونوشيدني مصرفي دررستوران ادارات وبيمارستانها ومراکز تهيه وتوزيع مواد غذايي دراستان خراسان سال 1387   نويسنده: دکتر زهرا اباصلتي– کارشناس مسئول تغذيه – مرکز بهداشت استان خراسان رضوي –مشهد انتهاي خيابان سناباد ساير نويسندگان: دکتر غلامحسن خدايي – معاون فني معاونت داشتي دانشگاه علوم پزشکي مشهد فهيمه ناظران پور –کارشناس تغذيه معاونت بهداشتي دانشگاه علوم پزشکي مشهد    دریافت فایل چکيده : اهداف: بررسي عملکرد ادارات وبيمارستانها درخصوص مصوبه شوراي سلامت مبني برممنوعيد مصرف روغن جامد ونوشابه تعيين وضعيت نوع روغن مصرفي بيمارستانها وادارت استان خراسان رضوی. مواد وروش ها: نمونه ها شامل 40 بيمارستان ، 63 مرکز تهيه غذا و 22 اداره بودند که بصورت حضوري پرسشنامه تکميل شده ونوع روغن مصرفي مشاهده شده است . يافته ها: نتايج نشانگر آنست که 20% بيمارستانها و 39.8% ادارات و 31.8% مراکز تهيه غذا از روغن جامد نباتي براي پخت استفاده ميکردند و26% بيمارستانها و 22% ادارات و 3% مراکز تهيه غذا براي سرخ کردن از روغن مخصوص سرخ کردني استفاده کردند . و100% بيمارستانها 50% ادارت و15% مراکز تهيه غذا از نوشيدني غير از نوشابه گازدار استفاده ميکنند درمجموع روغن توزيع شده يارانه اي استان 19.9 % مايع و 80.1% جامد ميباشد نتيجه گيري: ازآنجايکه يکي از مشکلات سلامتي بيماريهاي قلبي عروقي است ومصرف روغن جامد ازعوامل ابتلا به بيماريهاي قلبي است علاوه بر دستورالعمل وابلاغ بايد آموزشها به نحوي باشد که مردم خود خواستار مصرف صحيح روغن باشد ازطرفي استفاده از روغن مايع معمولي براي سرخ کردن از مشکلاتي است که بيشتر ديده ميشود وبايد درجهت تغيير فرمولاسيون روغن علاوه برآموزش اقدام شود .
اثر دو هفته مکمل ياری با اسيد آسكوربيك بر سطح سرب خون در کارگران مواجه شغلی با سرب   جمشيد شهرابی‌فراهانی -کارشناس ارشد علوم بهداشتی در تغذيه، مدیریت ایمنی و بهداشت پارس خودرو دكتر احمدرضا درستی- استادیار گروه آموزشي تغذيه و بیوشیمی، دانشگاه علوم پزشکی تهران    دریافت فایل چكيده زمينه و هدف: نقش اسيد آسكوربيك در کاهش سرب خون در شرايط مواجه با سرب در مطالعات متعدد انساني و حيواني در چند دهه اخير مورد بررسي قرار گرفته است و نتايج ضد و نقيضی خصوصاً در مورد اثر آن در خنثي‌سازي سميت سرب ارايه شده است. اين مطالعه با هدف تعيين اثرات مكمل ياري با اسيد آسكوربيك بر سطح سرب خون در كارگران مواجه شغلي با سرب انجام شد. مواد و روش‌ها: در يك مطالعه تجربي (كارآزمايي باليني)، تعداد 24 نفر كارگر مرد جوشكار يک کارخانه اتومبيل‌سازی در تهران که در معرض مقدار بالای سرب محيطی قرار داشتند، انتخاب و به صورت تصادفی به دو گروه 12 نفره شاهد و آزمون تقسيم شدند. به مدت دو هفته به افراد شاهد کپسول‌های حاوی دارونما (نشاسته) و به گروه مورد روزانه 1000 ميلی‌گرم اسيد اسکوربيک داده شد. درابتدای مطالعه، پايان هفته دوم (پايان مكمل ياري) و هفته ششم از شروع مكمل ياري (چهار هفته بعد از اتمام مکمل ياری)، ميزان اسيد اسکوربيک خون کامل، پلاسما و سطح سرب خون افراد اندازه‌گيری شد. تفاوت ميانگين اسيد اسکوربيک و سرب خون و هم‌چنين ميانگين سرب خون بين دو گروه مورد مطالعه، هم‌چنين بين مقادير اندازه‌گيری شده در هر سه مرحله، مشخص گرديد.  يافته‌ها:نتايج نشان داد که بعد از دو هفته مکمل ياری با اسيد اسکوربيک، ميانگين سرب خون در گروه آزمون به طور معنی‌داری نسبت به شروع مطالعه (01/0p<) و هم‌چنين نسبت به گروه شاهد (05/0p<) کاهش يافت و اين کاهش در هفته چهارم پس از اتمام مكمل ياري نيز نسبت به گروه شاهد (05/0p<) و شروع مطالعه (05/0p<) هم‌چنان معني‌دار بود. نتيجه‌گيری: مکمل ياری روزانه با 1000 ميلی‌گرم اسيد اسکوربيک به مدت 2 هفته، باعث کاهش معنی‌دار در سطح سرب خون کارگران مواجه شغلی با سرب شده و می‌تواند عامل پيشگيری کننده مناسب و اقتصادی برای کاهش مسموميت با سرب مي‌باشد.
بررسي كنترل افزايش اضافه وزن پرسنل رسمي شاغل در مركز منطقه ويژه شركت پژوهش و فناوري پتروشيمي با ارائه برنامه غذايي جديد منطبق بر استاندارهاي اصول علم تغذيه   امين احمدپور-  پژوهنده گروه پژوهشي فناوريهاي نوين شركت پژوهش و فناوري پتروشيمی    دریافت فایل چكيده ارزيابي مستمر سطح سلامت پرسنل شاغل در وزارت نفت از طريق انجام معاينات دوره اي از مهمترين وظايف سازمان بهداشت و درمان صنعت نفت مي باشد كه خوشبختانه در سالهاي اخير بيشتر و بهتر از گذشته مورد توجه قرار گرفته است.هدف اصلي از انجام معاينات دوره اي، غربالگري بيماريهاي شغلي و غير شغلي و يا به عبارتي ديگر، تشخيص زود هنگام بيماريهاي شايع و مهم در مراحل اوليه مي باشد كه هم باعث ارتقاء سطح سلامت پرسنل وزارت نفت شده و هم باعث بهره وري مناسب از توان نيروي انساني در صنعت نفت مي گردد.با توجه به اين امر مهم، مجموعه طب صنعتي و بهداشت صنايع پتروشيمي ماهشهر با همكاري امورHSE شركتهاي تابعه، كليه اطلاعات ضروري پرونده هاي طب صنعتي شاغلين رسمي تحت پوشش خود را در سال 1387در نرم افزار) (SPSS)(Self-Propelled Semi-Submersible يا(نرم افزار بين المللي آمار حياتي) وارد نموده كه نتايج آن براي مركز منطقه ويژه شركت پژوهش و فناوري پتروشيمي  حكايت از بازنگري در برنامه غذايي فعلي دارد. طي جلسات متعددي كه امور HSE  و امور اداري مركز منطقه ويژه  با پيمانكاري محترم غذا در سال 1388 برگزار نمودند، مقرر گرديد با توجه به برنامه غذايي پيشنهادي مبتني بر اصول علم تغذيه،روند افزايش اضافه وزن پرسنل كنترل شود كه براي اين منظور برنامه غذايي جديدي پيشنهاد گرديد. نتايج اجراي اين برنامه با توجه به گزارش جديد امور طب صنعتي و بهداشت صنايع پتروشيمي ماهشهر حكايت از دستيابي به اهداف مد نظر بوده است.
بررسی میزان تاثیر مداخله مبتنی بر مدل بازاریابی اجتماعی در اصلاح مصرف روغن در زنان مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهری استان مرکزی 1387 نویسندگان : نادیا مشایخی *کارشناس مسئول آموزش بهداشت مرکز بهداشت استان مرکزی نسرینیادگاري، کارشناسمسئولتغذیهمرکزبهداشتاستانمرکزي مریم امینی ، کارشناس آموزش بهداشت مرکز بهداشت استان مرکزی دکتر بابک عشرتی ،  متخصص اپیدمیولوژی ومعاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی اراک دکتر محسن شمس ،دکتری آموزش بهداشت از دانشگاه علوم پزشکی تهران دکتر علی اصغر فرازی  ، متخصص عفونی ومعاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی اراک سوسن خدام ، کارشناس تغذیه مرکز بهداشت استان مرکزی      دریافت فایل   چکیده: بررسی های تغذیه ای در طی سال های اخیر نشان داده است که کشور ما از یک طرف با سوء تغذیه ناشی از کمبود دریافت پروتئین، آهن، ید و از سوی دیگر با مصرف بیش از اندازه مواد قندی و چربی ها به ویژه روغن نباتی هیدروژنه که دارای مقادیر زیاد اسیدهای چرب اشباع و ایزومر ترانس است مواجه می باشد این مسئله در کنار عدم تحرک و زندگی ماشینی سبب بروز چاقی و بیماری های مزمن از جمله بیماریهای قلبی عروقی ، دیابت و انواع سرطان گردیده است .نتایج بررسی مصرف روغن ها در سال 1383 بیانگر آن است که در استان مرکزی 2/81% خانواده ها از روغن جامد، 16% از روغن مایع 2/1% از روغن مخصوص سرخ کردنی استفاده کرده اند. از طرفی نتایج بررسی بیماری های غیر واگیر در سال 1384 مشخص نمود که 4/91% مردم استان مرکزی مجموعاً یک تا سه وعده غذای سرخ کردنی در طول روز استفاده می نمایند . بنابراین با توجه به این که یکی از مشکلات اصلی بهداشتی در استان مرکزی بالا بودن میزان مصرف روغن نباتی جامد و استفاده بیش از حد از غذای سرخ کردنی بود بر آن شدیم که با استفاده از مدل بازاریابی اجتماعی مداخله ی آموزشی موثری را جهت کاهش مصرف روغن و ترغیب مردم به مصرف روغن نباتی مایع طراحی و به اجرا در آوردیم .
بررسی الگو هاي تغذیه ای درکارکنان مركز بهداشت استان  دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه وشیوع بیماریهای قلبی عروقی   دکترناهید خادمی*- دکتر فیض ا..منصوری -زهرا لقایی مدیرگروه بیماریهای دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه کارشناس آمار دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه      دریافت فایل چکیده: سابقه وهدف:درحال حاضر بيماريهاي قلبي وعروقي،ديابت ،سرطانها،ازمهم ترين علل مرگ ومير و ناتواني درجهان وكشورايران مي باشند.علت بسياري ازاین بيماريها تغييردر شيوه زندگي :الگوی تغذيه نامناسب ،كم تحركي،و..ميباشد.این مطالعه باهدف تعیین الگوهای تغذیه ای وعوارض ناشی از آن:اختلالات چربی(افزایش کلسترول و تری گلیسرید) اضافه وزن، چاقی شیوع دیابت و فشارخون بالا در کارکنان مرکز بهداشت استان کرمانشاه انجام گرفته است. موادوروش کار: تمامی کارکنان مرکز بهداشت استان کرمانشاه با روش سرشماری وارد مطالعه شدند.ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه استاندارد سازمان جهانی بهداشت در بررسی عوامل خطربیماریهای غیر واگیر (SuRF-Questionnaire)بود.دراین مطالعه الگوهای تغذیه: مصرف میوه وسبزیجات ،ماهی و..)مورد بررسی قرار گرفت داده های تن سنجی :قد، وزن و دور کمر با ترازوی دیجیتال اندازه گیری شدند. برای انازه گیری داده های بیوشیمیایی ، نمونه خون وریدی تهیه شد. یافته ها: 28 درصد کارکنان روغن نباتی جامد روغن مصرفی آنها بود. 70 درصد طی یک هفته ماهی مصرف نمی کنند. میانگین تعداد واحد میوه و سبزی مصرفی طی روز به ترتیب 2.3 و 1.5 واحد بود. شیوع دیابت وفشارخون بالا،اضافه وزن، چاقی ، کلسترول مساوی یا بیشتر از 240 میلی گرم در دسی لیتر خون به ترتیب 11درصد (حدود اطمینان 95 درصد)، 9.1 درصد (حدود اطمینان 95 درصد)، 63.4 درصد (حدود اطمینان 95 درصد: )، 20.4 درصد (حدود اطمینان 95 درصد) 4.9درصد (حدود اطمینان 95 درصد). نتایج حاصل از مدل رگرسیون خطی ساده حاکی از آن است که به ازاء هر واحد تغییر در اندازه دور کمر، فشارخون سیستولیک β= ./48 افزایش می یابد (P< 001) بحث ونتیجه گیری: نتایج مطالعه حاضر حاکی از الگوی تغذیه نامناسب وپیامدهای آن در کارکنان بهداشتی است عدم توجه به اين موضوع باعث ميشود اين افراد دچار بيماريهاي شوند كه علاوه بر تحمل هزينه هاي درمان براي خود وخانواده دچار كاهش بهروري در محيط هاي اداري بشوند.
تغذیه در محیط کار و پیشگیری ازبیماریهای مزمن دکترزهرا عبداللهی   دریافت فایل بیماری های مزمن مرتبط  با تغذیه در سال 2005 ، علت 60% موارد مرگ ومیر در جهان بوده است و80% موارد مرگ دراثر بیماری های مزمن درکشورهای کم درآمد و متوسط اتفاق افتاده است. گزارش سازمان جهانی بهداشت در سال 2002 حاکی از آن است که پنج علت عمده مرگ ومیر، بیماری های قلبی،سکته ،سرطان،بیماری های مزمن تنفسی ودیابت است ورژیم غذایی مناسب همراه با تحرک بدنی کافی نقش مهمی در پیشگیری وکنترل این بیماریها دارد. براساس برآوردهای انجام شده 80% بیماری های قلبی،سکته ودیابت نوع 2 و40% سرطانها با کنترل عوامل خطر قابل پیشگیری است. بار ناشی ازبیماریهای مزمن    ، کاهش درآمد ملی کشورها را بدنبال دارد. بعنوان مثال  هزینه های درمانی این بیماریها درکشور چین طی سالهای 2005 تا2020 ، معادل 558 میلیارددلار برآورد شده است.   بخش قابل توجهی از جمعیت جهان را جمعیت فعال از نظر اقتصادی تشکیل می دهد و65% جمعیت بالای 15 سال جزو جمعیت فعال بشمار می روند. براساس برآوردها ،جمعیت فعال در سال 2007 ،تقریبا 1/3میلیاردنفر بوده است واین رقم تاسال 2020 به 6/3 میلیارد نفر می رسد.  نقش تغذیه مناسب در سلامت عمومی و بازده کاری به اثبات رسیده است. اززمان ایجاد سازمان بین المللی کار به تغذیه در محیط کار توجه خاصی شده است. در سال 1956 با برگزاری کنفرانس بین المللی کار ، راهنما ی احداث مراکز تغذیه وغذاخوری ها در محل کار به منظور حصول اطمینان از اینکه کارکنان در ساعات کاری خود غذای کافی ومناسب مصرف می کنند ، تدوین گردید. امروزه با توجه به معظل چاقی واضافه وزن در گروههای فعال چمعیتی که به کار اشتغال دارند ، توجه بیشتر به تغذیه سالم وایمن و آموزش تغذیه در محیط کار برای کنترل وپیشگیری از بیماری های مزمن  مورد تاکید است. تامین غذای مغذی وسالم  همواره ارتقاء سلامت کارکنان را بدنبال داشته است. کارکنان برای حفظ سلامت و بازده کاری به تغذیه مناسب نیازدارند. کمبود های تغذیه ایی ( مانند کمبود ریزمغذیها) ، چاقی وبیماری های مزمن ازجمله دیابت ، سرطان وبیماری های قلبی عروقی بدلیل  تغذیه  نامناسب بروز می کنند. محیط کاربه دلیل سهولت دسترسی به گروه درمعرض خطر  ، محیط مناسبی برای   ترویج برنامه غذایی سالم ومناسب وکاهش ریسک بیماری های مزمن است.
درس هایی از یک پژوهش کمی و کیفی برای ارتقاء سلامتیکارکنان یک مجتمع صنعتی بزرگ دکتر مرتضی عبداللهی*، آرزو بوستانی، مریم امینی * گروه تحقیقات تغذیه، انستیتو تحقیقات تغذیه ای و صنایع غذایی ایران، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی   دریافت فایل اين مطالعه با هدف بررسي وضعيت تغذيه اي و نيز تعيين ميزان رضايت كاركنان/كارگران عادي و نوبت كار از وضعيت غذاهاي سرو شده یک مجتمع ، در بهار 1386به صورت مقطعي اجرا شد. به اين منظور تعداد 340 تن از كاركنان/كارگران عادي و نوبت كار وارد مطالعه شدند. در اين مطالعه از تلفيق دو روش كمي و كيفي استفاده شد. در بخش كمي اطلاعات مربوط به دريافت مواد غذايي در دو روز عادي و تعطيل جمع آوري گشت. براي بررسي وضعيت تغذيه از روش يادآمد خوراك 24 ساعته براي روزهاي عادي و تعطيل (دو روز) استفاده شد كه طي آن موادغذايي و اشاميدني در طول يك روز كامل عادي و يك روز كامل تعطيل پرسيده شد. همچنين به منظور درك صحيح از الگوي مصرف مواد غذايي در دوره يك ماهه از پرسشنامه بسامد مصرف كيفي نيز استفاده شد. همچنين اطلاعاتي راجع به فعاليت بدني، آنتروپومتري(تن سنجي شامل اندازه هاي وزن و قد)، داده هاي بيوشيميايي شامل اندازه سطح چربي و قند خون ، اطلاعات باليني شامل سابقه بيماري و دريافت مكمل هاي غذايي جمع آوري شد. به علاوه به منظور درك عميق تر از باورها و عقايد كاركنان، مطالعه اي كيفي شامل انجام پنج مصاحبه انفرادي با آگاهان كليدي و دو بحث گروهي متمركز با كارگران و كارمندان انجام شد.