نتايج تفصيلي ارزيابي کارسالم 87

 

در این گزارش سعی شده است نقاط قوت وفرصت های بهبود مشترک در30 شرکت ارزیابی شده براساس "مدل کارسالم" در سال 87 مورد توجه و استناد قرار گیرند، یاد آور می شود برنامه های سلامت وایمنی سازمان براساس "مدل کارسالم" برنامه ریزی نشده بودند، لذا آنچه به عنوان نقاط قوت یا فرصت های بهبود مشخص شده است نتایج عملکردهای معمول سلامت وایمنی این سازمان هاست که به صورت سنتی براساس الزامات  سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی  از آنان انتظار می رود همچنین بیان این نکته ضروری می باشد، درشرکت هایی که به عنوان برگزیده "اهتمام به کارسالم" معرفی شده اند، نقاط قوت بیشتر و فرصت های بهبود کمتری ارزیابی شده است

 

الف- حوزه ی توانمندسازهای سازمان رهبري

در محیط کارسالم رهبران، ارتقاء سلامت و ایمنی را به عنوان یک ارزش بنیادین تعیین و آن را از طریق تدوین یک استراتژی متمرکز بر منافع ذی نفعان و ایجاد فرهنگ سازمانی متناسب با مسئولیت های اجتماعی سازمان به اجرا در می آورند 

زير معيارها
 رهبران آرمان، ماموريت ،ارزش ها، خط مشي ها واهداف راهبردي مرتبط با كارسالم را تعيين و ساختارهاي مناسب براي اجراي آن را فراهم مي نمايند
رهبران نسبت به ارتقاء فرهنگ كارسالم متعهد بوده و خودشان به عنوان الگو در سازمان عمل مي نمايند
رهبران به مسئوليت هاي اجتماعي كارسالم واقفند و زمينه هاي لازم براي هدايت سازمان در اين راستا را فراهم مي نمايند

نقاط قوت معیار رهبری
ـ در اغلب شرکت های ارزیابی شده خط مشی های سلامت وایمنی تدوین وبه ذینفعان ابلاغ شده اند
ـ به نیازهای سازمانی سلامت وایمنی محیط کار در چارت های سازمانی توجه شده است
ـ شواهد موجود حاکی ازحمایت رهبران سازمان از برگزاری سمینارها وبازدیدهایی درخصوص سلامت و ایمنی محیط کار است
ـ شواهدی مبنی بر حمایت مدیریت ارشد شرکت از برنامه های سلامت ،ایمنی و محیط زیست  ارائه شده است
ـ شواهد ارائه شده بیانگر این است که در اغلب موارد منابع لازم برای سلامت ،ایمنی و محیط زیست  تخصیص می یابند

فرصت های بهبود معیار رهبری
ـ به ارزش ها وآرمان های سلامت وایمنی سازمان ها و نحوه ی تاثیرات آن برسایر برنامه ها وفرایندها اشاره ای نشده است
ـ شواهدی مبنی بر تاثیرات ناشی از نتایج ریسک های بررسی شده برخط مشی ها وتصمیمات مدیریت ارائه نشده است
ـ در خصوص بررسی نیازهای عینی وذهنی ذی نفعان سلامت وایمنی سازمان وتاثیر این بررسی ها براتخاذ و بازنگری خط مشی ها و راهبردهای سازمان وارائه بازخورد به ذی نفعان شواهدی ارائه نشده است
ـ شواهدی مبنی بربررسی عوامل حیاتی موفقیت درسلامت وایمنی محیط کار وبرنامه های استراتژیک سازمان ها ارائه  نشده اند
ـ  شواهدی مبنی برارزیابی میزان پاسخگویی مدیران اجرایی شرکت ها دربرابر سلامت وایمنی سازمان ارائه نشده است
ـ چگونگی اطمینان سازمان ها از میزان ونحوی مشارکت وهم راستا سازی خط مشی های شرکاء وکلیه ی ذی نفعان بیان نشده است
ـ علی رغم حضور اغلب رهبران در میان ذی نفعان، شواهد ارائه شده نشان از بر نامه ریزی قبلی وهدفمند به نحوی که خواسته های ارتقاء سلامت وایمنی محیط کار را حمایت نمایند را ندارند
ـ درخصوص احداث ونگهداری فضای سبز وبهداشت محیط، رویکردهای کافی مبنی به طراحی هدفمند اجزاء ملموس فرهنگ سازمانی به این منظور ارائه نشده اند
ـ علی رغم رویکردهای مثبت سازمان ها برای ایجاد وابستگی های متقابل نظام مند با سازمان ها ومراجع با هدف ارتقاء سلامت وایمنی، در اغلب این سازمان ها شواهدی مبنی برتشکیل جلسات مشترک کاری ویا انعقاد تفاهم نامه هایی در این ارتباط ارائه نشده است
ـ رویکردهایی به منظورکاهش ریسک ها وخطرات مرتبط با محصولات وخدمات ارائه نشده است
ـ  رویکردی که مبین ایجاد التزام اخلاقی در سازمان ها به منظور پاسخگویی اجتماعی دربرابر سلامت وایمنی درارتباط با ذی نفعان برون سازمانی باشد ارائه نشده است

معیار منابع انسانی

محیط کارسالم با توانمندسازی و ایجاد انگیزه و تقویت رفتارهای مثبت بر سبک های کار وزندگی  منابع انسانی اثر گذاشته و فضای مناسبی را به منظور اتخاذ تصمیمات آگاهانه ی آنان برای مشارکت در حفظ و ارتقاء سلامت و ایمنی فراهم می نماید

 زير معيارها 
  ـ  جهت دستيابي به كارسالم، منابع انسانی از طريق توسعه و ارتقاء دانش وشايستگي ها توانمند مي گردند 
    ـ سازمان راهبردهاي ويژه اي برای ايجاد انگيزه در منابع انسانی به منظور دستيابي به كارسالم طرح ریزی و اجرا می نماید

 ـ سازمان بسترهای مناسب براي جلب مشاركت منابع انسانی در كارسالم را فراهم مي نمايد

نقاط قوت معیار منابع انسانی
ـ برخی راهبردهای مناسب برای توانمند سازی منابع انسانی ارائه شده است، مانند تشکیل تیم های بحران
ـ اغلب سازمان ها پوشش های بیمه ای ودرمانی مناسبی برقرار نموده اند
ـ در اغلب سازمان هاگروه های امداد ونجات وبحران تشکیل شده اند
ـ در سازمان ها رویکردهایی به منظور مشارکت گروه های داوطلب مانند گروه های امدادونجات وناظرین ایمنی درفعالیت های ایمنی وبهداشت ارائه شده
ـ اما دراغلب این سازمان ها شواهدی مبنی بر استمرار آن ارائه نشده است

فرصت های بهبود معیار منابع انسانی
ـ شواهدی مبنی برتدوین خط مشی ها ی مشخص واتخاذ راهبردهایی به منظور اجرای برنامه های هدفمند درتوانمندسازی ذی نفعان سلامت وایمنی محیط کار ارائه نشده است
ـ رویکردهایی که راهبردهای مشارکت جویی را در کارکنان ایجاد می کنند، بخصوص در تسهیم اطلاعات و نحوه تنفیذ اختیار وخودمختاری کارکنان دربهسازی وارتقاء سلامت وایمنی به صورت شفاف بیان نشده اند
ـ  شواهدی مبنی برکسب اطمینان سازمان ازمشارکت اعضای کلیدی ذی نفع سلامت وایمنی بیان نشده است
ـ رویکردهایی به منظورحمایت مستمر درایجاد تغییرات لازم جهت ایجاد فضای مشارکت در سلامت وایمنی محیط کار ارائه نشده است
ـ علی رغم وجودبرنامه هایی برای آموزش ویادگیری پرسنل درسازمان ها، شواهدی مبنی بر بررسی نیازهای ذهنی یا مهارتی کارکنان بیان نشده است
ـ شواهدی مبنی بر استفاده از مفاهیم ایمنی رفتاری برای بهبود وضعیت سلامت وایمنی کارکنان ارائه نشده است
ـ علی رغم ایجاد امکان آموزش های سلامت وایمنی، شواهدی مبنی بر مشارکت خانواده های کارکنان در ارتقاء سلامت وایمنی آنان ارائه نشده است
ـ شواهدی مبنی برتشکیل کارگروه های عبرت آموزی وایجاد تجارب جمعی ارائه نشده است
ـ هیچ یک از سازمان ها، رویکردهایی به منظور بررسی وایجاد سبک های زندگی متناسب با سلامت وایمنی کارکنان ارائه نکرده اند
ـ در اغلب موارد، رویکردهای ارائه شده در سلامت بیشتر جنبه ی درمانی دارند، رویکردهایی به منظور تقویت جنبه های پیشگیری آن ارائه نشده است

 برنامه ريزي

در محیط کارسالم از طریق فعالیت های بازاریابی اجتماعی، نیازهای ذهنی و عینی سازمان و ذی نفعان شناسایی ، درک و اولویت بندی شده و متناسب با آن برنامه های ارتقاء سلامت و ایمنی طرح ریزی ، اجرا و به روز می گردد

زير معيارها 
   ـ سازمان نسبت به بازاريابي ذي نفعان به منظور تهيه ي محتواي توجيهي برنامه هاي كارسالم اقدام مي نمايد
  ـ نيازهاي ذهني و عيني  ذي نفعان در ارتباط با كارسالم شناسايي شده و از نتايج آن به منظور برنامه ريزي  فعاليت هاي مرتبط استفاده مي شود 
برنامه هاي اجرايي كارسالم تدوين، اجرا، پايش و به روز مي شوند   

نقاط قوت معیار برنامه ریزی
ـ شواهد بیانگر جمع آوری برخی نیازهای عینی (آماری) سازمان ها است
ـ سازمان ها درخصوص جمع آوری الزامات قانونی رویکرد های مناسبی ارائه کرده اند
ـ حوادث کارگاه ها بصورت ادواری آنالیزمی شوند
ـ سازمان ها رویکردهایی به منظوراستفاده از نتایج داده های ثبت شده جهت تدوین برنامه های آینده ارائه می نماید
ـ در سازمان ها شواهدی در خصوص انجام معاینات جسمی کارکنان ارائه شده است
ـ شواهدی مبنی بر توجه سازمان ها به نظم وآراستگی ظاهری بیان شده است

فرصت های بهبود معیار برنامه ریزی
ـ شواهدی مبنی بر شناسایی ودسته بندی کانال های ارتباطی با ذی نفعان سازمان ها ارائه نشده است
ـ شواهدی مبنی برجمع آوری نیازهای ذهنی ذی نفعان بیان نشده است
ـ رویکردهایی در خصوص شناسایی شاخص های مردم شناسی وفرهنگ بومی واستفاده از آن در تدوین برنامه های سلامت وایمنی سازمان ها ارائه نشده است
ـ شواهدی مبنی بر اطلاع رسانی از نتایج تحلیل های حاصل از مطالعات وتصمیمات انجام شده به ذی نفعان بیان نشده است
ـ  اغلب سازمان ها رویکرد هایی به منظور اطلاع از نظرات کارکنان وخانواده ها در سلامت وایمنی ارائه نکرده اند
ـ در خصوص شناسایی سبک های کاروزندگی کارکنان وشیوه های مدیریت مدیران با استفاده از تکنیک های مربوطه رویکردی ارائه نگردیده است
ـ  درخصوص مکانیزم های جمع آوری ودرک نتایج حاصل از شاخص های عملکردی درحوزه ی سلامت وایمنی محیط کار شواهدی بیان نگردیده است
ـ در سازمان ها به منظور کاهش ریسک های روانشناختی، مدیریت تعارض واسترس، پیشگیری از فرسودگی شغلی و اصلاح سبک های کاروزندگی رویکردی ارائه نشده است
ـ  شواهدی مبنی بر استفاده از تکنیک های حل مسئله وفنون آماری در تجزیه وتحلیل های نتایج بیان نشده است
ـ سازمان ها رویکردهایی رابه منظور کنترل میزان مشارکت ها وبررسی اثرات هزینه های برنامه ها ارائه نکرده اند

 فرآيندها

در محیط کارسالم فرآیندهای مورد نیاز جهت اجرای خط مشی وراهبردهای سازمان به گونه ای طراحی و مدیریت می شوند که حفظ و ارتقاء سلامت و ایمنی ذی نفعان از طریق مدیریت ریسک  و تولید محصول و خدمات سالم و ایمن در اولویت قرار گیرند

زير معيارها
     ـ  فرايندهاي كارسالم به شكل نظام مند طراحي گرديده و با توجه به نتايج عملكردي بهبود مي يابند ـ  در محيط كارسالم ريسك های مرتبط با خطرات و عوامل زیان آور شناسايي و مدیریت می شوند
    ـ طراحي، توليد و عرضه محصولات و خدمات سازمان با توجه به فرايندهاي كارسالم انجام مي شود

نقاط قوت معیار فرآیندها
ـ در اغلب سازمان ها شواهدی مبنی بر شناسایی فرایندهای کلیدی سلامت وایمنی بر اساس خواسته های سیستم مدیریت یکپارچه ارائه شده است
ـ استانداردهای مرتبط با سلامت وایمنی در رویکردهای سازمان ها مورد توجه هستند
ـ غالبا رویکردهایی به منظورشناسایی شرایط وموقعیت های اضطراری وطرح ریزی برای مقابله باآن ارائه گردیده است
ـ در برخی سازمان ها رویکردهایی به منظور ارزیابی وکنترل سلامت وایمنی تامین کنندگان ارائه شده اما شواهدی در خصوص فراگیربودن آنها ارائه نشده است
ـ شواهدی مبنی بر وجود مکانیزم های مناسبی به منظور شناسایی وثبت خطرات عوامل زیان آور واثرات آن ارائه شده است
ـ شواهدی مبنی بر شناسایی واجرای اقدامات کاهنده ی ریسک وکنترل عملیات بیان شده است
ـ غالباً رویکرد هایی به منظور کاهش اثرات زیانبار محصولات بر ذی نفعان درون سازمانی ارائه شده است

فرصت های بهبود معیار فرآیندها
ـ شواهدی مبنی برتاثیر فاکتورهای سلامت وایمنی در انتخاب پیمانکاران ارائه نگریده است
ـ علی رغم وجود یک برنامه برای دریافت انتقادات وپیشنهادات، اما رویکردهای متفاوتی که دارای کانال های ارتباطی متعدد ومعتبر باشد ارائه نشده است
ـ شواهدی مبنی بر اینکه کلیه ذی نفعان سلامت وایمنی سازمان ها امکان الگوبرداری از سایر سازمان ها رادارند بیان نشده است
ـ علی رغم وجود رویکردهای ارزیابی ریسک شواهدی مبنی بر کسب اطمینان از اثربخشی تکنیک های استفاده شده ارائه نشده است
ـ شواهدی مبنی بر بررسی اثرات مثبت اقدامات ونتایج حاصل از آن ارائه نشده است
ـ رویکردی به منظور اندازه گیری ومدیریت تاثیرات زیان بار دارایی های سازمان برسلامت وایمنی ذی نفعان درون وبرون سازمانی ارائه نگردیده است
ـ رویکردهای هدفمندی به منظور کاهش اثرات زیانبار محصولات بر ذی نفعان برون سازمانی بیان نشده است
ـ شواهدی مبنی بر برقراری ارتباط با ذی نفعان محصولات در خصوص جمع آوری نظرات، نیازها و انتظارات سلامت وایمنی آنان ارائه نشده است
ـ رویکردهایی به منظور پایش مستمر اثرات زیان بار احتمالی محصولات فروخته شده ارائه نگردیده است

ب- حوزه ی نتایج  سازمان

        ـ نتايج اولیه
 نتايج اوليه نشان دهنده وضعيت كاركرد فعاليت هاي پشتيباني، بازاريابي و ارائه خدمات در محيط كارسالم مي باشد

     ـ نتايج برونداد
 نتايج برونداد تغييرات فوري در افراد و ذي نفعان ومحل كار پس از بهره مندي از برنامه هاي كارسالم محسوب مي شود اين تغييرات در ذي نفعان، میزان تغييرات آگاهي ها، نگرش ها،و مهارت ها و همچنين رضايت از خدمات مي باشد

 ـ نتايج حدواسط
نتايجي كه پس از اجراي برنامه هاي ارتقاء سلامت و ايمني، ضرورتاً با فاصله زماني نسبت به بروندادها ايجاد مي شوند، نتايج حدواسط هستند. كه معمولاً بر تغييرات رفتاري مضر يا مفيد بر سلامت وايمني تاكيد دارد

ـ نتايج کارسالم
 نتايج كارسالم، بيانگر فراواني و شدت مشكلات سلامت و ايمني و بار بيماري ها ونرخ حوادث مي باشد

نقاط قوت حوزه نتایج
 ـ اغلب سازمان های ارزیابی شده برنامه های سلامت وایمنی براساس الزامات سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی  را ارائه می نمایند، و در نتیجه بر روی برخی شاخص های محدود مورد نظر در این سیستم مدیریتی تمرکز داشته اند

فرصت های بهبود حوزه نتایج
ـ با عنایت به اینکه برنامه های سلامت وایمنی سازمان براساس "مدل کارسالم" برنامه ریزی نشده اند، طبعاَ آنچه به عنوان نتایج عملکردی سلامت وایمنی به صورت سنتی در سازمان جاریست حداقل هایی است که معمولاَ براساس الزامات سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی از سازمان ها خواسته می شود؛ در حالی که براساس "مدل کارسالم" این نتایج  فقط در زیر معیار نتایج حدواسط دسته بندی می شوند. لذا در سازمان های ارزیابی شده عموما در خصوص نتایج "اولیه"  و "برون داد" و"نتایج نهایی" شواهدی مشاهده یاارائه نگردیده است