فصل نامه کارسالم سال دوم - شماره پنجم وششم- پاییز وزمستان 1387

یاداشت مدیرمسئول دریافت فایل  ارتقاء سلامت درمحیط کار، چرا؟ از زمانی که مدل کارسالم به عنوان الگویی برای ارتقاءسلامت وایمنی محیط کار منتشرشد با استقبال گسترده ی همکاران مواجه گردید وسوالات متعددی در خصوص رویکردهای این الگو مطرح می گردید آنچه ما را براین داشت تا با استفاده از رویکردهای ارتقاء سلامت برنامه های ایمنی وبهداشت را درمحیط کار مورد بازنگری قرار دهیم، وضعیت بازدهی این فعالیت ها درکشور است، به رغم تلاش های بسیاری که طی سال های گذشته برای بهبود وضعیت ایمنی وبهداشت در کارگاه ها وصنایع کشور انجام شده، اما به گواه آمار، حوادث ناشی از کار درکشور با 20درصد رشد سالانه به مرز 26000 مورد رسیده وبراساس گزارش اعلام شده از سوی بیمه مرکزی نیزخسارت های پرداخت شده از سوی شرکت های بیمه با نزدیک به 32% رشد سالانه در ده سال گذشته هم اکنون از رقم 5/49 میلیارد ریال گذشته است از سویی علل وقوع بیش از 80% حوادث ناشی ازکارسهل انگاری وبی احتیاطی وخطای انسانی مطرح می شود، این به معنی آن است که افراد در محیط کار رفتارهایی دارند که آنان را دچار حادثه وآسیب می کند، این رفتارها دامنه ای از عدم استفاده از لوازم حفاظت فردی تا انجام اعمال ناایمن را شامل می شوند؛ درحالی که براساس یک پژوهش میدانی کمتراز 5% مطالعات وپژوهش های علمی ومقالات ارائه شده در سمینارها وکنفرانس های HSE در سه سال گذشته با موضوع تغییررفتار وارتقاءفرهنگ ایمنی درسازمان ها بوده است. این حقیقت بیانگر یک خطای استراتژیک از سوی ما متخصصان است که بیش از 95% فعالیت های خود را برکمتر از 20% علل حوادث معطوف کرده ایم. آنچه از این واقعیت تلخ برداشت می شود بیانگرتوجه بیش از حد ما به نکات فنی، تاکید بر اندازه گیری ها واقدامات درمانی به جای برنامه ریزی موثر برای پیشگیری از حوادث وبیماری های شغلی است  براین اساس استراتژی های فعلی ایمنی وبهداشت شغلی ما درمحیط های کاری عملکردی انفعالی دارند، چنانکه تکیه بر سیستم های مدیریتی رایج مانند OHSAS هم به دلیل اینکه الزامات آن در کشورهای توسعه یافته تدوین شده، فاقد رویکردهای کافی برای برآوردن احتیاجات فرهنگی واجتماعی محیط های کاری ما می باشد. با این نگرش، ما بزودی نیازمند بازنگری در برنامه های ایمنی وبهداشت شغلی خود هستیم، حال آنکه کاربرد مدل ها والگوهای ارتقاء سلامت در تدوین این برنامه ها به دلیل نگاه جامع نگر وفرابخشی آن وتاکید بر تغییرات فرهنگی- اجتماعی ورفتاری چیزی فراتراز فراهم نمودن اطلاعات و آموزش ها وفعالیت های فنی کم اثر بوده وپیش نیاز تصمیم گیری فعال کارکنان واصلاح رفتارهای سلامت وایمنی در تمام سطوح محیط کار خواهد بود. بدیهی است هرگاه بتوانیم با توانمندسازی وایجاد تغییرات پایدار رفتاری درکارکنان ورهبران سازمان، سلامت وایمنی را به عنوان بخشی از فرهنگ کاری استقرار دهیم انتظارات ما برای دستیابی به محیط "کارسالم" دوراز دسترس نخواهد بود مدیرمسئول	مهندس مسعود مطلبی قاین صاحب امتیاز و    مدیر مسئول
ارتقاء سلامت وایمنی درسازمان با استفاده از رويكرد مرحله اي تغيير رفتار   دریافت فایل مسائل امروزسازمان ها با راه حل هاي ديروز قابل حل نيست و تنها پيش بينی آينده مشكلي را حل نمي كند بلكه براي پيش سازي آينده بايد به گونه اي ديگر عمل نمود .امروزه شرايط محيطي بحدي پيچيده گرديده كه سازمان ها ديگر قادر نيستند با تغييرات سطحي وظاهري در ساختارها و روش ها حيات بلند مدت خود را تضمين نمايند از اينرو تغيير نگرش كاركنا ن و سازمان ها وهدايت اذهان به سمتموضوعات کیفی به جاي كمي ضروري است دراين مقاله به اين مسئله پرداخته مي شود كه چگونه مي توان در سطح سازمان، پذيرش مسئوليت وتعهد نسبت به سلامت وایمنی ايجاد كرد. بدين منظور، نخست بايد ديدگاه افراد را تغيير داد به نحوي كه نگرش آن ها از تمركز بر توليد يا ارائه ي خدمات به سمت ديدگاهي كه توجه و مسئوليت نسبت به آن را نيز در بر داشته باشد، تغيير يابد. مدل بين نظريه اي تغيير، مراحلي را مي شناساند كه با پشت سر گذاشتن آن ها، چنين تغييري در نگرش و رفتار افراد پديد مي آيد	دکتر لیلی صالحی  دکتر محمد حسین تقدیسی
برنامه تمرین بررسی ایمنی (STOP: Safety Training Observation Program) دریافت فایل برنامه تمرین بررسی ایمنی  یک سیستم مشاهده ی رفتارو ارائه ی بازخورد به کارکنان، ويك ابزار طراحي شده براي كمك به ارتقاء رفتار ایمنی در سازمان و پیشگیری از كار ناايمن است. با استفاده از اين تكنيك ساده افراد بطور متناوب به مشاهده ی موثر رفتارهای ایمن وناایمن در سازمان مي پردازند. در اين برنامه انتظار داریم مشاهده گران بازخوردهای معقولي از رفتار ايمن ونا ايمن مشاهده شده را بدون ذکر نام وفقط با اشاره به فعالیتی که آن را مشاهده کرده اند ارايه دهند. همين بازخورد ها افراد را از انجام غير عمدي يك رفتار ناايمن مطلع مي نمايد واز سوی دیگر فراهم كننده ی يك حمايت اجتماعي در بين همتايان وهمكاران است تا همین افراد با مشاهده ی رفتارهای ایمن و نایمن در سازمان وقضاوت در مورد آن، در موقعیت های کاری خود توانمندی انجام ایمن کارها را به دست آورند اما به این نکته توجه داریم گاهي فقط ارائه بازخورد به تنهايي نشان دهنده ی رفتار ایمن یا ناايمن نيست بلكه اين محيط كار است كه درتقويت و يا تشديد این رفتارها نقش دارد. بدين ترتيب بعداز مرحله مشاهده، نظاره گر بايستي شرايط انجام كار را براي شناسايي علل اتخاذ رفتار نا ايمن وشناسايي فرصت هاي بهبود اين شرايط را تحليل نمايد(بازخورد اول). داده هاي يك سري مشاهدات گروهي به صورت دوره اي جمع آوري و تحليل مي شوند ونتایج تحلیل آنها در بين كاركنان توزيع شود (بازخورد دوم) كه نشان دهنده ی فرصت های بهبود ی است كه پتانسيل ايجاد آسيب رامی تواند اصلاح کند. جزئيات امر بوسيله كارگروه هدایت خواهد شد ونهايتاً استراتژي هاي مداخله اي لازم براي كاهش احتمال وقوع رفتار نا ايمن بر این اساس اتخاذ مي گردد	مهندس مسعود مطلبی قاین
معرفی کتاب مدل کارسالم دریافت فایل در این کتاب الگویی برای ارتقاء سلامت وایمنی در محیط کار ارائه شده است؛ مدل کارسالم با استناد به الزامات و نیازهای استانداردهای جهانی و ملی موجود در زمینه ی سلامت،ایمنی و بهداشت حرفه ای به منظور ایجاد امکان خود ارزیابی درون سازمانی و ایجاد  فضای لازم برای انجام ارزیابی و معرفی صنایع برگزیده ی سلامت وایمنی کشور(جایزه کارسالم) طراحی شده است. این مدل ساختاری غیر تجویزی داشته و ازدو حوزه و هشت معیار و دوازده زیرمعیار تشکیل شده است؛که چهار معیارتحت عنوان "توانمند ساز"  و چهارمعیار تحت عنوان "نتایج" سازماندهی گردیده اند. رویکردهای اصلی سازمان در حوزه ی توانمندسازها شکل می گیرند، به عبارتی معیارهای توانمندساز بررسی می نمایند که سازمان برای ارتقاء سلامت وایمنی خود چه کارهایی را انجام می دهد؛ و درحوزه ی نتایج، دست آوردهای حاصل از اجرای این رویکردها در سازمان بررسی می گردند. همچنین با توجه به اینکه سازمان های ایرانی از رویکرد مدل های سرآمدی و یا تعالی سازمانی در مدیریت خود بهره می برند و در سال های اخیر سرمایه گذاری زیادی از سوی این سازمان ها در این زمینه صورت گرفته، جهت سازگاری با سایر سیستم های موجودو تسهیل دریادگیری واجرا؛ تیم طراحی "مدل کارسالم" از ادبیات فنی مدل ارائه شده از سوی بنیاد کیفیت اروپا استفاده نموده است کتاب مدل کارسالم توسط آقای مهندس مسعود مطلبی قاین ومهندس امید قاضی میرسعید زیر نظر اساتید برجسته سلامت وایمنی، ومدیریت کشور آقایان دکتر داود شجاعی زاده، دکتر محمد حسین تقدیسی، دکتر جواد عدل ودکتر ناصر حسن زاده فیروزی تالیف شده است. این کتاب با مساعدت مالی شرکت سیمان سپاهان وتوسط نشریه کارسالم منتشر شده است همکاران محترم برای دریافت کتاب می توانند با تحریریه نشریه تلفن 9122 8874 -021 تماس حاصل نمایند	کارسالم
مراکز درمانی مروج سلامت                                                                            ارتقای سلامت در بیمارستان ها، چالش پیش روی نظام سلامت کشور دریافت فایل مراکز درمانی وبیمارستان ها که محل مراجعه ی مردم برای دریافت خدمات درمانی  برای بیماران (مشتریان خارج سازمان) هستندبرای کارکنان(مشتریان داخلی سازمان) محل کارند که دارای خطرات وعوامل زیان آور متعددی برای آنان می باشند. از این رو رویکرد"کارسالم" به ارتقاء سلامت وایمنی محیط های کاری و توجه به مسئولیت های اجتماعی سلامت وایمنی محیط کار این سازمان ها را نیز مورد توجه دارد. بارویکرد"کارسالم"، مراکز درمانی و بیمارستان ها دارای دو بعد هستند ابتدا از نگاه مشتریان خارج سازمان که انتظار دریافت بهترین خدمات در حداقل زمان ممکن را دارند؛ و دوم ازنگاه کارکنانی که مانند سایر شاغلین در برابر خطرات اثرات ناشی از شغل شان، خود را در معرض آسیب می بینند دستیابی به "کارسالم" مستلزم نگاهی عمیق و همه جانبه به سلامت وایمنی در جامعه است، چنانکه به این منظور حتی از کنار مراجعین مراکز درمانی وبیمارستان ها(بیماران وهمراهان آنان) که خود انگیزش های متفاوتی برای دریافت آموزه های ارتقاء دهنده ی سلامت وایمنی را دارند نمی توان به سادگی گذشت. در این مقاله سعی شده است نگاه متولیان و برنامه ریزان نظام سلامت کشور را به این موضوع معطوف نموده و مراجعین را نیز با حقوق شان آشنا نماییم لذا از آنجایی که در محیط های کار با کارکنانی روبرو می شویم که به انواع مشکلات مزمن سلامتی و بیماری ها مبتلایند ومراقبان وتامین کنندگان سلامت در محل کار با توجه به انتظارات کارفرمایان، همکاران، خانواده ها وجامعه بایستی این کارکنان را برای تداوم کار آماده نمایند؛ این نگاه به موضوع درمان در مراکز بهداشتی درمانی صنایع برای ارائه کنندگان خدمات بهداشت شغلی، درمانی وطب کار این پیام را دارد تا برای فرصت های بوجود آمده در این حوزه نیز برنامه هایی برای ارتقاء سلامت مراجعین وکارکنان  خود داشته باشند	دکتر علیرضا دیدارلو دکتر داود شجاعی زاده  دکتر بتول احمدی
عکس برگزیده ـ ضمن تشکر از سایر همکاران عزیزی که برای ما عکس ارسال کرده اند؛ برای این شماره عکس دوست گرامیمان آقای مهندس محمد گنجی پور از پتروشیمی اراک را برای شما انتخاب کرده ایم ـ در توضیح این عکس یادآور می شویم رفتارهای ناایمن که به بی احتیاطی وسهل انگاری تعبیر می شوند بیش از 80% علل حوادث ناشی از کار را تشکیل می دهند؛ لذا برای کسب موفقیت های بیشتر در سلامت شغلی کارکنان بایستی با استفاده از مدل های مهندسی رفتار به اصلاح این رفتار ها ورفع عوامل تشدید کننده آن پرداخت	مهندس محمد گنجی پور از پتروشیمی اراک
عبرت بگیریم حریق درکارگاه ریسندگی حادثه در یک کارگاه ریسندگی اتفاق افتاده، در زمان وقوع حادثه کارگران در مجاورت ماشین ریسندگی در حال کار بوده اندکه ناگهان این ماشین دچار حریق شده وباعث سوختگی کارگران گردیده است بازرس کار علل وقوع حادثه را فرسودگی عایق مدارات الکتریکی الکتروموتور ماشین ریسندگی ونیز تجمع پرزهای نخ بروی آن که زمینه بروز وگسترش حریق را فراهم نموده عموان کرده است	اداره بازرسی کار اصفهان
چیست؟ AFT   دریافت فایل این تکنولوژی انقلابی در صنعت اطفاء حریق محسوب می گردد که با استفاده از فن آوری پیشرفته ی آیرودینامیک با کاربرد مخلوط مایع/گاز درمهندسی سیالات از نظر کارآیی، انعطاف پذیری، قدرت مانور وحمل ونقل آسان تحول شگفتی درسیستم های اطفاءحریق به وجود آورده است .این تکنولوژی به صورت پرتابل وبه منظور انجام عملیات های واکنش سریع طراحی شده است وودرحوادث وبلایا، بخصوص در صنایع که دسترسی به تجهیزات درسازه ها ودپارتمان ها به سختی امکان پذیر است به دلیل راندمان بسیاربالای آن کابرد بسیاری دارد