یادداشت

نگاهی گذرا به تجربیات جهانی بیانگر این واقعیت است که رویکردهای یکجانبه گرایانه، واکنشی و درمان محور از نظام سلامت جهانی رخت بر بسته وجای خود را به استفاده از پتانسیل ها وتوانایی های جوامع در" برنامه های آموزش وارتقاء سلامت" داده است. اما گویا در کشور عزیزمان باید سال ها به انتظار این چنین دستاوردهایی بنشینیم، زیرا ساختارهای سیاسی- اجتماعی- اقتصادی در کنار منافع گروهی که خود را مالک سلامت مردم می پندارند مانع از این گونه خواسته های آرمانی می شوند. تاحدی که متاسفانه در برخی سازمان هایی که دارای قدرت مالی وفنی گسترده ای در سطح ملی می باشند برخی مدیران حوزه ی سلامت وایمنی خواسته وناخواسته گرفتار باندها ورانت هایی شده اند که عملا بدنه ی اجرایی سازمان ها را از دسترسی به اطلاعات جدید ونوآوری ها دور نگه داشته است، بدیهی است تاوان این ویژه خواری را کارگران وکارکنان زحمتکشی می پردازند که سلامت شان تهدید می شود. هرچند برای این درد ها بایستی درمانی یافت، اما رویکرد "ارتقاء سلامت" برای ایمنی وبهداشت حرفه ای نوشدارویی بود که زودتر از این ها بایستی در کام سلامت وایمنی محیط کار ریخته می شد، تا بیش از این مدیران وکارکنان صنایع زحمات همکارانمان را بی نتیجه وملال آور نمی پنداشتند
با تمام فراز ونشیب های سیاسی- اجتماعی چند ماه اخیر وهمچنین مانع تراشی های برخی افراد که منافع خود را در خطر می دیدند "همایش ارتقاء سلامت وایمنی محیط کار" با حضور چند صد نفری اساتید، مدیران، متخصصان و کارشناسان HSE سازمان ها وصنایع کشور برگزار شد که دست آوردهای تقدیم به پیشگاه کارکنان زحمتکش و نظام تلاشگر ایمنی وسلامت کشورباد. این استقبال پرشور ودلگرم کننده در آن موقعیت چنان دور از انتظار بود تا بار این مسئولیت بزرگ را بردوش خود احساس کنیم وبرای استمرار برنامه های "کارسالم" مصمم تر شویم
حضور اطمینان بخش اساتید گرانقدری که هر یک عمری را برای ایمنی وبهداشت حرفه ای کشور مصروف نموده اند مهر تاییدی بر گفتمان بین دو رشته ی "ارتقاء سلامت" و "بهداشت حرفه ای" بود، به امید این که هرچه زودتر یخ های یکجانبه گرایی وخود بینی ذوب شوند تا آب گوارای آن کام تشنه ی" سلامت وایمنی  محیط کار" کشور را شاداب کند

مدیر مسئول

رفتار ایمن در محیط کار

دکتر هرمز سنائی نسب

میزان مطابقت رفتار کارکنان با مقررات ایمنی، رفتار ایمن نامیده می شود. ولی مردم اغلب رفتارهاي غير ايمن دارند زيرا آنها فکر می کنند که چون در گذشته كارشان را به صورت غير ايمن انجام داده اند و دچار آسيب نشده اند، در آینده نیز دچار مشکل نخواهند شد و به همین دلیل تغییری در روش انجام کار خود نمی دهند. ولي بايد دانست كه رفتارهاي غير ايمن چه به صورت مستقيم و چه غير مستقيم موجب 90-80 درصد تمام حوادث و آسیبهای ناشی از كار مي شود. به طور در هر حادثه دو عامل دخالت دارد "يكي شرايط محیط کار و ديگري عامل انسانی. و از بین این دو، عامل انسانی یعنی رفتارهاي غير ايمن و خطاهاي انسان، مهمترین علت حوادث ناشي از كار هستند. بنابراین شرط اصلي مبارزه با خطرات و پيشگيري از آنها در محيط كار، شناخت كامل خطرات و آشنايي با عوامل ايجاد كننده آن است و در رابطه با خطرات متعددي كه تندرستي و زندگي انسانها را در محیط کار تهديد مي كند، رفتارها و روش های ایمن انجام کار از اهميت بالايي برخوردار است

گزیده ای از همایش ارتقاء سلامت وایمنی محیط کار

 
اولین همایش ارتقاء سلامت وایمنی محیط کار کشور در روزهای 30 و31 تیر ماه 88  با حضور گرم وصمیمی جمع کثیری از اساتیددانشگاهی، مدیران  ومتخصصان HSE صنایع کشور در محل هتل المپیک تهران برگزار شد؛ که با تلفیق مبانی علمی وتجربیات خود فضای دلپذیری را برای شرکت کنندگان فراهم آورده بود. در بخش افتتاحیه این همایش جناب آقای دکتر علیرضا مصداقی نیا ریاست دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران، جناب آقای دکتر داود شجاعی زاده مدیر گروه آموزش وارتقاء سلامت دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران ودبیر همایش، آقای مهندس مسعود مطلبی قاین مدیرعامل موسسه کارسالم ودبیر اجرایی همایش وجناب آقای مهندس محرابیان قائم مقام مدیرعامل شرکت سنگ آهن گل گهر سیرجان از حامیان اصلی همایش  سخنرانی داشتند، سخنران کلیدی این همایش نیز جناب آقای دکتر شهرام رفیعی فر مشاور دفتر ارتقاء سلامت وزارت بهداشت درمان وآموزش پزشکی بود که با بیانی شیوا تجارب جهاني در زمينه ارتقاي سلامت در محل كار را برای حاضران مرور کرد. در این گزارش به مهمترین مطالب اشاره شده از سوی این بزرگواران اشاره می کنیم

ارائه طرح كارا و اثربخش جهت افزايش ايمني درچرخه استفاده از كپسول هاي گاز

سید یوسف هاشم وند

علیرضا مینو

چکيده 
يكي از تجهيزات لاينفك در صنايع مختلف ، سيلندرهاي تحت فشار مي باشند. سيلندرهاي تحت فشار پتانسيل ايجاد حوادث بسيار ناگوار را دارند . بنابراين ايجاد سيستمي كارا و اثربخش جهت حمل و نقل ايمن سيلندرهاي گاز لازم و ضروري است .بر اساس آمار منتشره در زمينه حوادث ناشي از به کار گيري سيلندرهاي تحت فشار آمار موجود در سازمان آتش نشاني و خدمات ايمني تهران حكايت از آن دارد كه حريقهاي متعددي ناشي از انفجار سيلندر هاي گاز به وقوع پيوسته است و ده ها نفر نيز جان خود را از دست داده و يا به شدت مجروح شده اند و ميليونها ريال خسارت مالي به بار آمده است
  شرکت سايپا در راستاي استقرار استاندارد OHSAS 18001 اقدام به تدوين پروژه ايمن سازي سيلندرهاي تحت فشار در ابعاد مختلف نموده که بطور مختصر ارائه مي گردد . باتوجه به آمار حوادثي كه در صنايع مختلف و مشابه وجود دارد تا كنون در شركت سايپا حادثه منجر به خسارت مادي و جاني ايجاد نشده است و لازم است با توجه به افزايش توليد و مصرف گاز اقدامات بيشتري روي سيلندرهاي گاز صورت پذيرد و باتوجه به تعداد سيلندر خريداري از سال 81 تاكنون و اقدامات صورت گرفته روي لجستيك سيلندرهاي گاز از مبداء هنگام شارژ تا تخليه گاز پاي كار و انتقال مجدد آن به شركت شارژ كننده بعلاوه الزامات ايمني ، قوانين و مقررات كشوري ايجاب مي كند كه با هزينه بيشتر ي كه روي ايمن سازي لجستيك سيلندرها صورت مي گيرد از سرمايه شركت محافظت نماييم

فروانی آسیب ناشی از فرو رفتن سرسوزن آلوده و عوامل موثر بر آن در کارکنان خدمات پرستاری

دکتر محمد اسدپور

سپید جامگان شب بیدار عرصه ی سلامت، پرستاران دردها ورنج های مردمان سرزمین زیبای ایرانند. با توجه به رویکرد نشریه در توجه به موضوع سلامت وایمنی در محیط های کاری در دو شماره اخیر نشریه مقالاتی با این مضامین راگنجانده ایم. زیرا آنچه مغفول واقع شده است سلامت همین پرستاران و کارکنان درمانی است که از شرایط سخت ودشوار سال های نه چندان دور انقلاب وجنگ تا روزهای تیره وتار حوادث وبلایا در کنار همنوعان خود بوده وبرای بازگرداندن سلامت آنان از جان شیرینشان مایه می گذارند
حاشا که متاسفانه برای حفظ سلامت وایمنی این عزیزان جان سازمان های مسئول کمترین برنامه ای ارائه نکره اند، حتی دانشگاه ها علوم پزشکی که متولی سلامت مردم وکارکنان در هرمنطقه هستند نیز تولیدات علمی لازم را ندارند
مقاله حاضر یکی از معدود پایان نامه های دانشگاهی به منظور ارتقاء سلامت وایمنی این قشر پرتلاش است. امیدواریم قدردان زحمات پرستاران وسایر عوامل درمانی باشیم ومسئولین ذی ربط در وزارت بهداشت، دانشگاه های علوم پزشکی، سازمان نظام پرستاری ونظام پزشکی به این مقوله توجه بیشتری داشته  باشند
کارسالم

چکیده: يكي از خطرات بالقوه براي كاركنان خدمات بهداشتی، آسیب سرسوزن آلوده ميباشد كه آن ها را در معرض خطر عوامل بیماریزای منتقله از راه خون قرار ميدهد. اين مطالعه مقطعي با هدف تعيين آسیب ناشی از فرورفتن سرسوزن آلوده و عوامل موثر بر آن در كاركنان خدمات پرستاری، در رفسنجان انجام شده است.پژوهش نشان داد كه 2/45 درصد نمونه ها دچار آسیب ناشی از سوزن بودند که فقط 4/39% موارد گزارش شده بودند. در 6/60 درصد موارد علت آسیب فرو رفتن سوزن توخالی سرنگ در دست و 2/24 درصد موارد با سوزن آنژیوکت بوده است. بیشترین آسیب(6/54%) هنگام سرپوش گذاشتن سوزن و رگ گیری رخ داده بود. نتايج مطالعه نشان داد كه صدمات فرورفتن سرسوزن در ميان پرستاران بالا و  گزارش آن کم است و مطالعات وسيعتري در اين خصوص بايد صورت گيرد. مداخلات ويژه مانند آموزش كاركنان و استاندارد كردن درمان هاي بعد از صدمه  و پیگیری مجدانه  مسئولین امر مي تواند در بهبود گزارش دهي اين صدمات مؤثر باشد